Vatandaşlık Anayasalar ve özellikleri

KPSS Vatandaşlık – Anayasalar ve özellikleri

  • 1921 ANAYASASI’NIN ÖZELLİKLERİ
  • -Meclis Hükümeti sistemi(güçler birliği ilkesi)
  • -Milli egemenlikten bahseden ilk anayasa
  • -Seçimler 2 yılda bir yapılır.
  • -Yerinden ve yerel yönetimden bahseden ilk anayasadır
  • -Anayasanın üstünlüğü ilkesini benimsemeyen tek anayasadır (meclis üstünlüğü benimsenmiştir)
  • -Temel hak ve özgürlüklere yer vermeyen tek anayasadır.
  • -Kanuni esasi ile beraber yürürlükte kalmıştır ( ikili anayasal düzen)

 

  • 1923 değişiklikleri
  • -Hükümet şekli cumhuriyet’tir
  • -Cumhurbaşkanı meclis tarafından bir seçim dönemi için seçilir
  • -Bakanlar kurulu seçildikten sonra Cumhurbaşkanı tarafından meclis onayına sunulur.
  • 1924 ANAYASASI’NIN ÖZELLİKLERİ
  • -2.TBMM hazırlamıştır
  • -Karma hükümet modeli var(meclis hükümeti sistemi+parlementer sistem)
  • -Çoğunlukçu demokrasi anlayışı
  • -Anayasanın üstünlüğü ilkesi benimsenmiş
  • -Yasa yorumlama yetkisi meclisindir
  • -Türkiye devleti bir cumhuriyettir.

 

  • 1928 değişiklikleri
  • -Devletin dini İslamdır ve yemin şeklinden vallahi kelimesi çıkarılmıştır
  • -1930-1934 yılları arasında kadınlara seçme seçilme hakları verilmiştir.(eşitlik ve genel oy ilkesi çerçevesinde )
  • -1937 yılında Atatürk ilkeleri anayasaya girdi
  • -1945 yılında anayasanın dili sadeleştirildi.
  • 1946’da tek dereceli seçim sistemi, çok partili hayata geçiş, gizli oy açık sayım (1950 de uygulandı )

 

  • İlk hükümet şekli Cumhuriyet denirse 1921 ANAYASASI
  • Türkiye’nin devlet şekli Cumhuriyet’dir denirse 1924 ANAYASASI

 

  • 1961 ANAYASASI’NIN ÖZELLİKLERİ
  • -Kurucu meclis (milli birlik komitesi + temsilciler kurulu )
  • -İlk kez halkoyuna sunularak kabul edilen anayasadır
  • -Çoğulcu demokrasi vardır
  • -Meclisin yanında Cumhuriyet senatosuda (eski cumhurbaşkanlarından oluşur) var (çift meclis özelliği )
  • -İlk kez sosyal ve ekonomik haklar düzenlendi
  • -Sosyal devlet ilkesi ilk kez benimsendi
  • -Sendika kurma, dernek kurma, toplu sözleşme ve grev hakkı
  • -TRT ve Üniversitelere özerklik
  • -Siyasi partiler vazgeçilmez unsur olarak düzenlendi
  • -Yüksek Seçim Kurulu anayasal kurum haline geldi
  • -İlk kez dışarıdan bakan ataması yapıldı
  • -Halkçılık, devletçilik, inkılapçılık anaasadan çıkartıldı.
  • -Milliyetçilik milli devlet olarak tanımlandı
  • -Anayasa mahkemesi, MGK, Hakimler Yüksek Kurulu ilk kez kuruldu

 

  • 1971-1973 değişiklikleri
  • -Yürütme güçlendirilmiştir.
  • -KHK ilk kez anayasaya girdi
  • -Askeri yüksek idari mahkemeleri kuruldu
  • -Devlet güvenlik mahkemeleri kuruldu(1973)
  • -Anayasa mahkemelerine sadece şekil yönünden inceleme kısıtlaması getirildi
  • -Temel hak ve özgürlükler sınırlandırıldı
  • -Üniversitelerin özerkliği zayıflatıldı, TRT’nin özerkliği kaldırıldı.
  • -Devlet memurlarına sendika kurma hakkı kaldırıldı.

 

  • 1982 ANAYASASI’NIN ÖZELLİKLERİ
  • -Sert ve kazuistik anayasadır
  • -Otoritenin ağırlığı arttırılmıştır
  • -Depolitizasyonu (siyasetten uzaklaştırma) benimsemiştir
  • -Devlet denetleme kurulu, YÖK
  • -Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Cumhurbaşkanlığı genel sekreterliği
  • -OHAL ve sıkıyönetim KHK ları
  • -Başbakan önerisi ile bakanların , Cumhurbaşkanı tarafından görevden alınması yöntemi

 

  • 2010 değişiklikleri
  • -Kamu denetçiliği kurumu,Kamu görevlileri hakem kurulu
  • -Sosyal ve ekonomik konsey
  • -Disiplin cezalarına karşı yargı yolunun açılması
  • -Anayasa mah. 3 üyesinin TBMM tarafından seçilmesi,Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkı
  • -Anayasa mah. Üye sayısının 17 ye çıkarılması ve yedek üyeliğe son verilmesi
  • -HSYK nın üye sayısının 22 ye çıkarılması hakim olmayan 4 üyesinin
  • Cumhurbaşkanı tarafından seçilmesi
  • -Partinin kapatılmasına neden olan milletvekilinin görevinin sona ermemesi
  • -Temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması sistemini belirleyen maddeden genel sınırlama sebeplerinin çıkarılması,bu maddeye ölçülülük ilkesinin,hakkın özüne dokunma yasağının ve laik toplum düzeninin gereklerine aykırı olmama şartının eklenmesi
  • 1961 Anayasası daha çok Bakanlar Kurulu ile ilgiliyken
  • 1982 Anayasası Cumhurbaşkanı ile ilgili
  • 1982 Anayasası’nın Değiştirilmesi
  • Teklif- Milletvekili üye tamsayısının 1/3 ü (184 )
  • Görüşme- Meclis genel kurulunda 2 kez görüşülür( acele karar almamak için)
  • 2 görüşme arasında 48 saat geçmelidir(serinleme süresi)
  • 3/5 (330 ) ile 2/3 (366) arasında oy ile kabul edilirse
  • -Cumhurbaşkanı onaylayamaz.
  • -Meclise geri gönderir
  • -Zorunlu olarak halkoyuna sunar
  • 2/3 (367) veya daha fazla oy ile kabul edilirse
  • -Cumhurbaşkanı onaylayabilir
  • -Veya meclise geri gönderebilir(geciktirici veto)
  • -İhtiyari olarak halkoyuna da sunabilir.

 

  • Anayasa değişikliği için teklifi sadece milletvekilleri verebilir.(bakanlar kurulu yapmaz)

 

  • Teklif gizli oyla yapılır

 

  • Cumhurbaşkanı sadece Anayasa değişiklik teklifini halkoyuna sunar

 

  • Halkoylaması Resmi Gazete yayımlandıktan 60 gün sonraki ilk Pazar yapılır

 

  • İptal davaları 10 gün içinde açılır(15 günde karar verilir)

 

  • İptal davasını Cumhurbaşkanı veya 1/5(110) milletvekili açar

 

  1. ekim yurd 28/04/2016
    Tam aradığım gibi anayasa ve özellikleriyle.. Teşekkürler..

Soru sormak için giriş yapın veya Siteye kayıt olun

Memur Alımları, İlanlar, Haberler ve duyurular