Mustafa Kemal’in Samsun’a Çıkışı ve Sonuçları

Mustafa Kemal’in Samsun’a Çıkması ve sonuçları:

M.Kemal 30 Ekim 1918’de Mondros Ateşkesinin imzalandığı gün Adana, Yıldırım Orduları Komutanı olarak bulunuyordu.

Ateşkesten sonra ilk olarak İstanbul’a gelmiş ve İstanbul’un fiilen işgal edildiğini, itilaf donanmasının İstanbul’da olduğunu görmüş kalbindeki kurtuluş mücadelesini başlatma arzusu artmış ve meşhur sözü “Geldikleri gibi giderler..!” i bu zamam zarfında söylemiştir.

Not: bu dönemde bazı kesimlerce kurtuluş çareleri olarak ingiltere ya da ameriksn mandasına girmek veya bölgesel kurtuluş yolları aramak vardı. Fakat M.Kemal tüm bu düşünceleri yanlış buluyor, asıl kurtuluşun Türk halkının bölgesel olarak başlattığı direnişleri tek elden yöneterek topyekün mücadeleyle olacağına inanıyordu.

Durumun vehametini farkeden M.Kemal devletin ve milletin bu tehlikeden kurtulmasını sağlamak için evvela sivil ve askeri yöneticilerle ve padişah Vahdettin ile görüşmüştür.

Bu arada Samsun ve çevresindeki karışıklıkların giderilmesi için ingilizler Osmanlı Hükümetine başvurdu ve aksi taktirde Mondrosun 7. Ve 24. Maddeleri gereğince işgal edeceklerini bildirdiler.

Bunun üzerine İstanbul Hükümeti karışıklıkları önlemesi için M.Kemali bölgeye gönderme kararı aldı.

Not; Bu göreve M.Kemal’in seçilmesinde, dünya savaşına karşı çıkarak ittihatçilerle ters düşmesi, Vahdettin’in Almanya seyahatinde M.Kemali yanında götürmesi ve Onu yakından tanıması ve M.Kemal’in I.Dünya Savaşındaki başarıları etkilidir.

M.Kemal’e bu görevinde başarı sağlaması adına ünvan ve geniş yetkiler verildi. 9. Ordu Müfettişliğine tayin ettirildi.

M.Kemal’e Samsunda verilen görevler şunlardı;  

- Görev bölgesinde iç asayişi sağlayacak

- Türk ordusunun terhis edilmesi işlemlerini tamamlamak

- Türk halkının elindeki silah ve cephaneyi toplamak

-İşgallere karşı oluşturulan milli kuruluşları ortadan kaldırmak.   

M.Kemale görev alanında askeri ve sivil ykneticilere emretme yetkisi verilmişti. Bu yetkilerse asıl görevi için önemli bir fırsat oluşturmuştur.  

Not: M.Kemal’in Samsun’a çıktığı tarihlerde (19 Mayıs 1919) Anadolu itilaf devlerlerince işgal altındaydı. Güneybatı Anadoluda İtalyanlar; Trakya, İzmir ve çevresinde yunanlar; Karadeniz kıyıları ingiliz ve fransızlar, Doğu Anadoluda Ermeniler; Güneydoğu anadoludaysa ermeni ve fransız birlikleri tarafından işgsl altındaydı.  

Samsuna çıkar çıkmaz çalışmalara başlayan M.Kemal’in İstanbul’a çektiği telgraf;

- Bölgedeki asayişin kendiliğinden düzelmesi için Rumların siyasi emellerinden vazgeçmesi yeterlidir.  

- Yunanların İzmir’i işgali haksızdır.

- İşgal kabul edilemez.  

- Türk milleti milli bağımsızlık düşüncesini ve Türk Milliyetçiliğini kabul etmiştir. Bunun gerçekleşmesi için çalışacaktır.  

Not: M.Kemalin Samsuna gelmesiyle milli mücadele fiilen başlamıştır. M.Kemal Samsunda birtskım tedbirler almış, ordu ile irtibata geçmiş ve oradan daha güvenli bir ortamds çalışabilmek için Havza’ya geçmiştir. (25 Mayıs 1919′da Havzaya hareket etmiştir.)  

Not: Samsun raporuyla M.Kemal ilk kez İstanbul hükümetiyle görüş ayrılığına düşmüştür. İstanbul hükümeti M.Kemal’i tam olarak anlamadığı için herhangi bir yaptırıma gitmemiştir.                                      

Soru sormak için giriş yapın veya Siteye kayıt olun

Memur Alımları, İlanlar, Haberler ve duyurular