Coğrafya – Türkiye’nin Beşeri Coğrafyası

KPSS Coğrafya Konu Anlatımı – Türkiye’nin Beşeri Coğrafyası Her yıl ortalama 2 veya 3 soru çıkmaktadır

  • TÜRKİYE’NİN BEŞERİ COĞRAFYASI
  • Nüfus: Sınırları belirli bir alanda belirli bir zaman içinde yaşayan insan sayısına denir.
  • 2.Mahmut Dönemi-Asker sayısını ve vergi yükümlülerini saptamak için sadece erkekler sayılmışır. (1831)
  • Abdülmecit Döneminde nüfus belgesi verilerek sayım yapılmıştır.(1844)
  • Cumhuriyet Döneminde ilk sayım 1927, daha sonra 1935’te 1935’ten 1990 a kadar beşer yıl arayla sayım yapılmış 1990 dan sonra 10 yıl arayla yapıldı. şu anda adrese dayalı nüfus sayımı sistemi uygulanmaktadır.
  • Nüfus artış hızı: Doğum oranının ölüm oranından fazla olmasıdır.
  • Nüfus Artış Hızını Arttıran Etmenler
  • *Doğum oranının fazla oluşu
  • *Eğitim seviyesinin düşüklüğü
  • *Sağlık hizmetlerinin gelişmiş olması(alternatif yolla doğum )
  • *Ortalama yaşam süresinin artması
  • *Mülteciler

 

  • Nüfus Artış Hızının Yüksek Olmasıyla,
  • -İşsizlik artar
  • -Göç artar
  • -Kalkınma azalır
  • -Demografik yatırım artar
  • -Doğal kaynakların tüketimi artar
  • -Sağlık hizmetler aksar
  • -Kişi başı milli gelir azalır

 

  • Nüfus Artış Hızını Azaltan Etmenler
  • -Eğitim seviyesinin yükselmesi
  • -Dışarıya göç
  • -Doğal afet ve salgın
  • -Kadının iş hayatına atılması
  • -Sanayileşme
  • -Aile planlaması

 

  • Türkiye’nin Nüfus Grafiği
  • *1927-1935 döneminde ülkeye olan göçler ile nüfus artmıştır(lozan ant ile balkanlardan gelen nüfus)
  • *1935-1940 yıllarında Hatay ile nüfus arttı
  • *1940-1945 İkinci Dünya Savaşı sebebiyle en az nüfus artış hızı yaşandı.
  • *1955-1960 yıllarında savaş sonrası en fazla nüfus artışı yaşandı
  • *1960-1965 dışarıya işçi göçü oldu.nüfus artış hızı azaldı.
  • *1985’ten sonra sosyal imkanların artışı,kadınların çalışma hayatına girmesi,aile planlaması gibi nedenlerle nüfus artış hızı azalmıştır.
  • *1997 den sonra yüzde 20 nin altına düşmüştür artış hızı
    • NOT: Nüfus sayısı ve nüfus yoğunluğu sürekli artmıştır

     

    • Türkiye’deki Nüfusun Özellikleri
    • -Genç nüfus fazla,yaşlı nüfus azdır
    • -Çalışma çağındaki olgun nüfus fazla
    • -Yaşlı nüfus içinde kadınların sayısı fazla
    • -Doğumların büyük çoğunluğu erkeklerdir.
    • -Nüfusun okuma-yazma oranı yüzde 95 tir.Okur-yazar erkek sayısı kadın sayısından fazladır.
    • -Kentsel nüfus oranı en fazla Marmarada,en az Karadeniz’de dir.

     

    • NOT: Göç veren şehirlerde kadın nüfusu erkek nüfustan fazladır.Bu durum o yerin gelişmişlik seviyesini gösterir.Erkek nüfus fazla ise o yer gelişmiştir.

     

    • NOT: Bir ülkede sanayi ve hizmet oranı tarımdan fazla ise o ülke gelişmektedir.

     

    • NOT: Ülkemizde yaşlı nüfusun az olması  yaşam koşullarının zor olduğunu kanıtlar.

     

    • NOT: Genç nüfusun fazla oluşu doğurganlığın yüksek olduğunu kanıtlar.

     

    • NÜFUS YOĞUNLUKLARI
    • Aritmetik Nüfus Yoğunluğu
    • Kilometreye ne kadar insan düştüğünü gösterir.
    • =Toplam nüfus/ yüz ölçümü
    • En fazla MARMARA Bölgesindedir(nüfus  fazla ,yüzölçümü küçük)
    • En az DOĞU ANADOLU(nüfusun az ,yüzölçümünün büyük olması)
    • 2007 yılı nüfus yoğunluğu sıralaması
    • Marmara>güneydoğu>ege>akdeniz>iç Anadolu>karadeniz>doğu anadol

     

    • Tarımsal Nüfus Yoğunluğu
    • =Tarım(çiftçi ) nüfusu/ ekili dikili arazi
    • En fazla Karadeniz ve Doğu Anadolu(yer şekilleri engebeli, tarım alanları az)
    • En az İç Anadolu ve Güneydoğu (tarım alanları geniş)

     

    • Fizyolojik Nüfus Yoğunluğu
    • =Toplam nüfus/ ekili-dikili arazi
    • En fazla Marmara
    • En az İç Anadolu ve G.doğu

     

    • Türkiye’de Göçler

     

    • 1-İÇ GÖÇ
    • a)kalıcı- kırdan kente / kentten kente
    • b)mevsimlik – turizm-tarım işçiliği-inşaat işçiliği

     

    • 2-DIŞ GÖÇ-iş gücü-mültecilik-mübadele-beyin göçü

     

    • Türkiye’de en çok göç alan yerler
    • Çatalca-kocaeli , yukarı sakarya , kıyı ege, Antalya, Çukurova,gaziantep

     

    • Nüfusun Dağılışını Etkileyen Faktörler
    • 1-Doğal faktörler
    • a)Yeryüzü şekilleri –bakı,yükselti
    • b)İklim  – yağış,sıcaklık (ılıman iklimin olduğu ve yağışın yeterliği olduğu yerlerde nüfus yoğundur)
    • c) Su kaynakları
    • 2-Beşeri faktörler
    • a)İç ve dış faktörler
    • b)Ulaşım
    • c)Ekonomi – tarım,sanayi,turizm,madencilik
    • Türkiye’de Nüfusun Seyrek Olduğu Yerler
    • YILDIZ DAĞLARI(engebe),ÇANAKKALE ÇEVRESİ(ulaşım yollarının seyrekliği),İÇ BATI ANADOLU ,TOROSLAR,TAŞELİ,TEKE,MENTEŞE,GÖLLER YÖRESİ,TUZ GÖLÜ,OBRUK,DOĞU ANADOLU
    • Türkiye’de Yerleşme
    • Kırsal ve kentsel olarak ikiye ayrılır.
    • Kırsal( köy ve köyaltı)
    • Köyaltı daimi (divan-karadeniz,mahalle-iç ve g.doğu-çiftlik-marmara ve ege-,mezra-doğu anadolu)
    • Köyaltı geçici (yayla-karadeniz,oba-akdeniz-ege-toroslar,dam-bozcaada-gökçeada,ağıl-iç anadolu,kom-Doğu anadolu)
    • Kentsel
    • küçük kent(100000 den az ),
    • orta ölçekli kent ( 100000-500000)
    • büyük kent(500000- 1 milyon arası),
    • metropoller (1 milyon-10 milyon)
    • megapoller ( 10 milyon + )
    • Hinterland ;Bir limana bağlantısı olan,limanla ekonomik yönden etkileşim içinde olan alana denir.
    • Ekonomik etkinliği çeşitli,çevresi ile ulaşımı kolay,sanayisi gelişmiş ise o bölgenin hinterlandı geniştir.
    • Hinterlandı geniş limanlar; İzmir, İstanbul, Mersin, İzmit, İskendurun, Trabzon, Zonguldak
    • Hinterlandı dar limanlar; Sinop ve Rize

     

    Soru sormak için giriş yapın veya Siteye kayıt olun

    Memur Alımları, İlanlar, Haberler ve duyurular