Biyoloji Ders Notları – Enerji Üretilme Çeşitleri – Hücrede Fosforilasyon çeşitleri

Biyoloji Ders Notları – Enerji Üretilme Çeşitleri – Hücrede Fosforilasyon çeşitleri:

  • Biyoloji dersi, enerji üretilme çeşitleri:
  • 1. Substrat Düzeyinde Fosforilasyon
  • 2. Oksidatif Fosforilasyon
  • 3. Fotofosforilasyon
  • 4. Kemofosforilasyon
  • Fosforilasyon: Canlılarda bir fosfat grubunun organik moleküle bağlanmasıyla ATP oluşur. Canlılardaki bu ATP oluşması olayına fosforilasyon denir.
  • Kısa Bilgi : Kısaca, fosforilasyon enerji üretilme olayı ’dır.
  • Ek Bilgi:
  • Fosforik asit esterleri ve Organofosfot nedir?; Organofosfat veya organik fosfor (OF), kimyada fosforik asidin esterlerine verilen isimdir. Fosforik asit esterleri; Monosakkaritlerin, fosforik asitlerle tepkimeye girmeleri neticesinde ortaya çıkan; glukoz 1-fosfat, fruktoz 1-6-difosfat, tamaron (methamidophos) benzeri halkasal yapılardır.
  • Ciddi zehirlenmelere yol açabilen organofosfatlar daha çok, böcek zararlarıyla mücadelede tarım ilaçlarının bünyesinde bulunmaktadır.
  • Fosfatidilkolin ve Lizofosfatidilkolin gibi Fosfolipitler; Adenozin monofosfat, Adenozin trifosfat, Guanozin trifosfat, Nükleotit, Nükleozit trifosfat, Deoksiribonükleotit, Nikotinamid adenin dinükleotit fosfat, Siklik adenozin monofosfat gibi Nükleotitler; Formotiyon benzeri Organik fosforlu insektisitler organofosfatların alt kategorilerini oluşturmaktadır. 

 

  • 1. Substrat Düzeyinde Fosforilasyon
  • Substrat Düzeyinde Fosforilasyon, fosfat bulunduran bir takım organik bileşenlerin yapısındaki fosfatın, enzimatik tepkimelerle ADP’ye eklenerek ATP sentezlemesidir.
  • Substrat düzeyinde fosforilasyon bütün canlı hücrelerde görülmektedir.
  • Organik monomerlerin enzimatik tepkimelerle yıkımı sırasında serbest kalan enerjiyle ATP üretilmesidir.
  • Hücre içinde sitoplazma ve mitokondri bünyesinde gerçekleştirilmektedir.
  • 2. Oksidatif Fosforilasyon
  • Oksidatif fosforilasyon, oksijenli solunum yapabilme yeteneğindeki hücrelerde gerçekleşmektedir.
  • Ökaryot hücrelerin mitakondrilerinde , prokaryot hücrelerin ise sitoplazmasında gerçekleşmektedir.
  • Oksidatif fosforilasyon sonucu, su açığa çıkmaktadır.
  • Organik moleküllerin yıkımı sırasında elektron taşıma sisteminden geçen elektronların enerjisinden ATP elde edilmektedir.
  • oksidatif fosforilasyon
  • Oksidatif fosforilasyon – Krebs döngüsü
  • 3. Fotofosforilasyon
  • Fotofosforilasyon, Fotosentez yapabilen hücrelerde gerçekleşir.
    • Ek ve gerekli bilgi: (Ökaryot hücre ve prokaryot hücre hakkında)
    • Prokaryot hücreler, çekirdek zarı ve zarlı organeli bulunmayan hücrelerdir.
    • Ökaryot hücreler, prokaryot hücrelerden daha çok gelişmiş ve evrim geçirmiş, kalıtım materyalleri zarla çevrilmiş çekirdek içinde bulunan ve zarlı organel taşıyan hücrelerdir. Mantarlar, bitkiler, hayvanlar alemi üyeleri ökaryot hücre yapılıdır.
    • Ökaryot hücre ve prokaryot hücrenin ortak özellikleri:
    • 2 hücreninde hücre zarı benzer yapıdadır
    • Genetik bilginin DNA aracılığıyla kodlanması ve aktarılması benzerdir.
    • Transkripsiyon ve translasyon mekanizmalarının ve ribozomların benzer olması, ökaryot ve prokaryot hücrelerin ortak özelliklerindendir.
    • Ortak metabolik yolların bulunması. (örneğin: glikoliz)
    • Kimyasal enerjiyi ATP olarak depolamak için kullanılan mekanizma benzerdir. (prokaryotların hücre zarında, ökaryotların ise mitokondri zarında).
    • Benzer fotosentez mekanizmaları bulunmaktadır.
    • Zar proteinlerini sentezleme ve hücre zarına yerleştirmede kullanılan mekanizma benzerdir.
    • Benzer yapıda proteazomlar (protein sindiren yapılar) bulunmaktadır.
    • Ökaryot hücre ve prokaryot hücre arasındaki farklar: (Ökaryotik hücrede bulunup prokaryotlarda bulunmayan özellikler)
    • Hücrede, çekirdek adı verilen ve bir zarla sitoplazmadan ayrılan bir bölümün bulunması. Çekirdek zarında bulunan karmaşık yapılı porlar (delikler) bu farklardan biridir.
    • DNA ile birlikte mitoz bölünme sırasında sıklaşabilme özelliğine sahip proteinlerin bulunması yine ökaryot hücrelerde bulunan ancak prokaryot hücrelerde bulunmayan özelliklerdendir.
    • Karmaşık yapılı zarsı sitoplazmik organellerin bulunması 2 hücre arasındaki farklardan bir diğeridir.
    • Oksijenli solunum için özelleşmiş sitoplazmik organeller: mitokondri. (Prokaryotta yok)
    • Fotosentez için özelleşmiş sitoplazmik organeller: kloroplast. (Prokaryotta yok)
    • Karmaşık yapılı hücre iskeletinin (sitoskeleton) bulunması. (Mikrofilamentler, ara filamentler ve mikrotübüller.)
    • Daha karmaşık kamçı (flagella) yapısı.
    • Hücre zarıyla kesecikler oluşturarak sıvı ve katı maddeleri hücre içine alabilme yeteneği. (Endositoz ve fagositoz.)
    • Bitkilerde selüloz içeren hücre duvarı.
    • Hücre bölünmesi sırasında kromozomların ayrılmasını sağlayan ve mikrotübül yapıda olan iğ iplikleri.
    • Diploidlik: her hücrede bir genin iki kopya halinde bulunması.
    • Mayoz bölünme ve döllenme gerektiren eşeyli üreme.
  • Ökaryot hücrelerde kloroplastta, prokaryot hücrelerde sitoplazma ‘da gerçekleşir.
  • Klorofil ve elektron taşıma sistemi elemanları sayesinde ışık enerjisinden ATP sentezlenir.
  • Fotofosforilasyon çeşitleri, devirli fotofosforilasyon ve devirsiz fotofosforilasyon olarak 2′ye ayrılır.
  • devirli ve devirsiz fotofosforilasyon
  • Devirli ve devirsiz fotofosforilasyon
  • 4. Kemofosforilasyon
  • Kemofosforilasyon, Kemosentez sırasında görülür.
  • İnorganik maddelerin oksitlenmesi vasıtasıyla oluşan enerjiden ATP sentezlenmesidir.
  • Kemosentez, kısaca ışık enerjisi olmaksızın organik madde üretilmesi olayıdır. Organik madde üretimi için gereken enerji; demir, kükürt, hidrojen ya da azot gibi inorganik bileşiklerin oksitlenmesiyle elde edilmektedir.
  • kemosentez
  • Kemosentez
  • Kemofosforilasyon yapan canlılar, kemofosfirlasyon hangi canlılarda görülür?
  • Kemofosforilasyon, yalnızca kemosentez yapan bazı bakterilerde gerçekleşmektedir. Kemafosforilasyon yapan canlılara örnek olarak Nitrit, nitrat, demir, kükürt, metan bakterileri verilebilir.

Soru sormak için giriş yapın veya Siteye kayıt olun

Memur Alımları, İlanlar, Haberler ve duyurular