Konu Anlatımı Tarih – XX.yy Osmanlı Devleti / 1. Dünya Savaşı 16

KPSS Konu Anlatımı Tarih – XX.yy (20.yy) da Osmanlı Devleti / 1. Dünya Savaşı  16.BÖLÜM

Kpss tarih konu anlatımı XX.yy (20.yüzyıl) da Osmanlı Devleti / 1. Dünya Savaşı  başlığında 16.bölüm konu anlatımı-özeti, önemli-püf noktalar

 

<< Önceki Bölüm - Sonraki Bölüm >>

  • MONDROS ATEŞKES ANLAŞMASI (30 Ekim 1918)
  • İtilaf Devletleri vs. Osmanlı Devleti
  • 1. Dünya Savaşı sonucunda İtilaf devletleri, Osmanlınında içinde olduğu ittifak devletlerini mağlup etmişlerdir, İttihat ve Terakki Partisi bu dönemde yönetimden çekilmiştir
  • Mondros Ateşkes Anlaşmasını Osmanlı adına Bahiriye Nazırı Rauf Bey, İtilaf devletleri adınaysa İngiliz Amiral Calthrope imzalamıştır. Mondrosun imzalandığı dönemde padişahsa VI. Mehmet ( Vahdettin ) tir.
  • Çok ağır sartlar içeren Mondros Ateşkes Anlaşmasının imzalanmasındaki bazı nedenler:
  • Mondros imzalanmadan önce padişah V. Mehmet Reşat ölmüş yerine Padişah Vahdetin geçmişti
  • İttihat ve Terakki mensupları savaş kaybedilince gizlice ülkeyi terketmişlerdir.
  • Yeni hükümeti kuran Ahmet İzzet Paşa itilaf devletlerinden ateşkes istedi. (Osmanlı Devleti Wilson İlkelerine güvenmiştir)
  • İngilizlerin “Bizim amacımız ne pay-i taht, ne Anadolu Rumelidir..” açıklaması imza atılmasında etkili olmuştur
  • Osmanlı Devleti silah ve cephane bakımından yetersizdi
  • Bulgaristan savaştan çekildi –> Osmanlı Almanya kara bağlantısı kalmamıştı
  • İstanbul ve boğazlar işgal tehditi altındaydı
  • Saltanat yönetimi ve yandaşları İngilizlerin hoşgörüsüne güvenmişlerdi
  • Ateşkes görüşmeleri Ege Limni adasının Mondros Limanında başladı.

 

  • Mondros’un hükümleri – maddeleri
  • Egemenliği kısıtlayan hükümler
  • Çanakkale ve İstanbul boğazları itilaflara açılacak, istihkamlar (Askeri üsler) ittifak devletlerince işgal edilecek, Anadolu ve Rumeli bağlantısı kesilerek Osmanlı Devletinin toprak bütünlüğüde bozulmuş oldu
  • İtilaf devletleri güvenliklerini tehlikede gördükleri herhangi stratejik bir noktayı işgal edebilecekler (7. madde) Bu madde en tehlikeli maddedir, itilaf devletleri istedikleri heryeri bu maddeye dayanarak işgal edebilirlerdi
  • (24.Madde) Vilayet-i Sitte‘de (Doğudaki 6 il –> Diyarbakır, Erzurum, Sivas, Elazığ, Van, Bitlis) herhangi bir karışıklık çıakrsa buralar işgal edilebilecekti. Bu maddeyle Ermenilerde korunmuş ve bağımsız bir Ermeni Devletide kurabilmek amaçlanmıştı
  • Haberleşme hatları (Hükümet haberleşmesi dışında) itilaf devletlerinde olacak (İşgallere karşı olası direnişler engellenmeye çalışıldı)

 

  • Askeri Hükümler
  • Sınır ve iç güvenlik fazlası tüm askerler terhis edilecek, ordunun tüm araç-gereç, cephanesi ve savaş gemilerine el konacak (Zaten güçsüz durumdaki Osmanlıyı tamamen savunmasız hale getirme amacındaydılar)
  • Trablusgarp ve Bingazideki Türk subaylar en yakın İtalyan garnizonuna, Hicaz,Yemen Suriye ve Iraktaki askerlerse İtilaf devletlerine teslim olacak, İran ve Kafkasyadaki tüm Osmanlı birlikleri işgal ettikleri yerleri terkederek geri çekilecek (1918 Brest-Litowsk anlaşmasını geçersiz hale getirdi)
  • Osmanlı elindeki tüm savaş esirlerini serbest bırakacak, buna karşın itilafların elindeki tüm esirler itilaf denetiminde kalmaya devam edecek

 

  • Ekonomik hükümler
  • İtilaf devletleri tüm liman ve tersanelerden yararlanabilecek
  • Toros tünelleri, demiryolları, deniz işletmeleri itilaf devletlerine bırakılacak
  • Osmanlı Devleti gereksinimi fazlası tüm kömür, akar yakıt vb. madenleri ihraç edemeyecek itilaf devletleri bu hammaddelere olan ihtiyaçlarını Osmanlıdan karşılayacak

 

  • Mondros hükümleri Wilson ilkelerine tamamen terstir, Osmanlı Devleti bu Anlaşmayı imzalayarak fiilen sona ermiş oldu.

<< Önceki Bölüm - Sonraki Bölüm >>

———————————————————————-

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>